ตำราสกุลสุนัข ฉบับวัดลาด

แสนประเสริฐ ปานเนียม

            สุนัขเป็นสัตว์เลี้ยงของมนุษย์มาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ดังมีหลักฐานภาพเขียนสีบนหน้าผาเป็นรูปมีสุนัขช่วยล่าสัตว์ ที่ผาแต้ม อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี แต่โบราณมามนุษย์ใช้สุนัขในการล่าสัตว์ เฝ้าบ้าน เฝ้าไร่นา เป็นเพื่อนกับคน ไปจนถึงประกอบพิธีกรรม

สมุดข่อยตำราสกุลสุนัข ฉบับวัดลาด

            ความสัมพันธ์ระหว่างคนและสุนัขจึงมีสืบเนื่องผูกพันกันมาเป็นระยะเวลาหลายพันปีจนถึงปัจจุบัน เมื่อคนอยู่กับสุนัขมาเป็นเวลานาน จึงสังเกตลักษณะและนิสัยของสุนัขแต่ละสายพันธุ์ เพื่อใช้ในการคัดเลือกนำสุนัขมาเลี้ยงเพื่อใช้งานในด้านต่าง ๆ ลักษณะเด่นต่าง ๆ ของสุนัขได้รับการบันทึกเป็นสถิติและถ่ายทอดเป็นตำรา จัดเป็นตำราศุภลักษณ์ คือ ตำราแสดงลักษณะดี ซึ่งตำราศุภลักษณ์ของไทยนั้นแสดงลักษณะดีของสัตว์ไว้หลายประเภท เช่น นกเขา แมว วัว ควาย ม้า ช้าง และสุนัข

            ที่วัดลาด ต.ท่าราบ อ.เมือง จ.เพชรบุรี มีตำราแสดงศุภลักษณ์ของสุนัขอยู่ตำราหนึ่ง ผู้เขียนได้รับความอนุเคราะห์จากหลวงพ่อพระมหาสังเวียน สังวโร เจ้าอาวาส ให้ถ่ายสำเนามาศึกษา คนโบราณที่จดบันทึกใช้ชื่อว่าตำราสกุลสุนัข เนื้อหาบันทึกไว้ด้วยเส้นดินสอขาว (ดินสอพอง) บนสมุดข่อยสีดำ (สมุดไทยดำ) มีความยาว 2 เผนิก (หน้าพลิกหน้าหนึ่งของ สมุดไทย) โดยจดบันทึกรวมอยู่กับตำรายาขนานต่าง ๆ

สุนัขล่าเนื้อ ของพรานเจตบุตร ภาพฉากมหาชาติกัณฑ์จุลพน วัดขุนตรา เขียนภาพโดยครูเลิศ พ่วงพระเดช

เนื้อหาในตำราสกุลสุนัข ฉบับวัดลาด ท่านกล่าวไว้ดังนี้       

ทีนี้จะกล่าวสกุลสุนัขา   

ตามตำราท่านผูกพัน       

หมาใดขนเหลืองเป็นแสงเดือน    

สินทรัพย์นับพันทั่วทั้งแดนไตร    

เลี้ยงไว้ครั้นนานไปมีคนกลัว        

สิ่งสินพันพัวจักได้เป็นเศรษฐี

1) สุนัขใดตัวขาวสี่เท้าดำงามดี เลี้ยงไว้เศรษฐีเงินทองครามครัน

2) สุนัขตัวใดหางดอกสิ้นทั้งนั้น สู้ดีมีเผ่าพันธุ์ ใครเลี้ยงหมาตัวนั้นนานไปจะได้ดี

3) สุนัขตัวใดมีขนเหลือง  สี่เท้าขาวดังสำลี  เลี้ยงไว้จะได้ดี ให้มั่งมีทั้งเงินทอง

4) ต้องดังท่านกล่าวอันสมพอง ขนนั้นงามลำยอง เกิดเงินทองมากทุกวัน

5) สุนัขใดขนขาวแดงแกมกัน เลี้ยงไว้อย่าตีรัน จักให้คุณแก่เจ้านาย

6) สุนัขใดมีเล็บลอนงามทั่วถ้วนสิบนิ้ว มาเลี้ยงไว้อย่าเพิ่งหน่าย จะบอกขุมทองให้ในแผ่นดิน  

7) สุนัขใดสิบนิ้วท้าวเล็บดังกล่าวไว้ จะคาบเอาทรัพย์สินนั้นมาให้ เลี้ยงไว้เถิดไม่เสียแรง         

8) หมาเชื้อนอกกว่านี้ มันไม่ดีอย่ายอแสง เลี้ยงไว้จะเสียแรง มิได้เกิดซึ่งพักผล

            จบสกุลสุนัขแต่เท่านี้”

            จากตำราจะเห็นว่า ท่านระบุให้สุนัขที่มีลักษณะต่อไปนี้ คือ สุนัขขนเหลืองเหมือนแสงเดือน สุนัขตัวขาวสี่เท้าดำ สุนัขหางดอก สุนัขขนเหลืองสี่เท้าขาวดังสำลี สุนัขขนขาวแดงแกมกัน สุนัขมีเล็บถ้วนสิบนิ้ว จัดเป็นสุนัขที่มีลักษณะดี เลี้ยงไว้จะเป็นมงคลโภคทรัพย์แก่เจ้าของ

            ตำราสกุลสุนัขฉบับนี้เป็นวิธีการดูลักษณะสุนัขพันธุ์ไทยแบบโบราณ แต่ปัจจุบันในสังคมเราเลี้ยงสุนัขสายพันธุ์ต่าง ๆ ที่หลากหลายเพิ่มขึ้นอีกมาก ดังนั้นการดูลักษณะสุนัขที่ดีในปัจจุบันจึงต้องสังเกตลักษณะต่างๆตามสายพันธุ์สุนัขด้วย

error: ขอสงวนสิทธิ์ ในการคัดลอกบทความ !!