พระวิษณุกรรม เทคนิคเพชรบุรี ฝีมือช่างหลวงยุคอาจารย์ศิลป์ พีระศรี

คติความเชื่อของบรรดาช่างแขนงต่าง ๆ ให้ความเคารพและบูชาเทพแห่งการช่าง เทพองค์นี้เรียกในภาษาบาลีสันสกฤต ว่า “พระวิศวกรรม” หรือ “พระวิษณุกรรม” หรือพระเพชรฉลูกรรม ทว่านาม ที่คนส่วนใหญ่คุ้นชินคือ พระวิษณุกรรม รูปเคารพพระวิษณุกรรมในจังหวัดเพชรบุรีที่มีขนาดใหญ่ และมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ศิลป์/ คุณค่าทางโบราณคดี/ คุณค่าจิตใจของช่างหลายแขนง และนับว่าเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของเมืองเพชรอีกด้วย ได้แก่ พระวิษณุกรรมยุคโบราณ ประดิษฐานเป็นศรีชัยมงคลอยู่ที่วิทยาลัยเทคนิคเพชรบุรี ซึ่งมีความสูงประมาณ 1.95 เมตร

             คุณค่าประการสำคัญของ พระวิษณุกรรมโบราณองค์นี้นอกจากมีอายุมากกว่ามาตรฐานความเป็นโบราณวัตถุกำหนดไว้ที่อายุ 50 ปี

             อาจารย์สุวัฒน์ ชูสุวรรณ อายุ 89 ปี อดีตอาจารย์ก่อสร้างวิทยาลัยเทคนิคเพชรบุรี (ยุคโรงเรียนการช่าง) บอกกับผมว่า พระวิษณุกรรมในวิทยาลัยเทคนิคเพชรบุรี มีมาแต่สมัย อ.ชาญ เถาว์ศิริ เป็นครูใหญ่ยุคโรงเรียนการช่างเพชรบุรีสังกัดกรมอาชีวะ ขณะนั้นมีครูหนุ่มรุ่นใหม่จบสถาบันการศึกษาหลักเข้ามาเป็นครูทดแทนครูดั่งเดิมที่เป็นครูพระครูช่างภูมิปัญญาช่างไม้พื้นบ้าน เพื่อเป็นตามระบบราชการ ครูหนุ่มสาว ขณะนั้นคิดว่าในสถานศึกษาต้องมีรูปเคารพครูช่างประดิษฐานไว้สำหรับนักเรียนได้กราบไหว้บูชา จึงได้ประสานงานกับสำนักช่างสิบหมู่กรมศิลปากร ต่อมาราว พ.ศ. 2502-2505 (บางกระแสว่า  พ.ศ. 2509-2510) ยุค ครูใหญ่ชาญ เถาว์ศิริ ช่างหลวง สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ส่งพระวิษณุบรรจุในลังไม้กรุด้วยผ้าแดง เป็นรูปหล่อพระวิษณุกรรมไม่ทราบว่าเป็นวัสดุชนิดใด สีผิวออกเหลืองทองสลับดำ

             อ.สุวัฒน์ ชูสุวรรณ บอกด้วยว่าได้รับมอบหมายให้ออกแบบแท่นฐานพระวิษณุกรรมด้วย ครั้งแรกประดิษฐานไว้บริเวณเสาธงปัจจุบัน โดยพระวิษณุเบือนหน้าไปทิศตะวันออก ในการนี้มีพิธีบวงสรวงตามพิธีพราหมณ์หลวงที่สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ดำเนินการให้เป็นมงคลอีกด้วยต่อมาย้ายมาประดิษฐานใหม่โดยเบือนหน้าไปทางทิศใต้ แท่นฐาน อ.สุวัฒน์ ชูสกุล ออกแบบอีกเช่นเดิม โดยมีช่างเอี๊ยด วงศ์ประภารัตน์ เป็นผู้เหมาทำ

             มาถึงราว พ.ศ. 2562 สมัย ดร.เรืองแสง ห้าสกุล ดำรงตำแหน่ง ผอ.วิทยาลัยเทคนิคเพชรบุรี ได้สังเกตเห็นกันว่าพระวิษณุกรรมชำรุด จึงดำริสร้างรูปเคารพขึ้นใหม่โดยช่างโรงหล่อดำเนินการซึ่งจะมีพิธีอัญเชิญและบวงสรวงประดิษฐานในวันที่ 1 สิงหาคม 2564 นี้

             สำหรับ พระวิษณุกรรมโบราณ ฝีมือช่างหลวง หรือสำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากรองค์เดิม โดย นายสรรเสริญ ไหมทอง
ผอ.วิทยาลัยเทคนิคเพชรบุรี บอกกับผมว่า จะนำมาอนุรักษ์ไว้ในพิพิธภัณฑ์ของวิทยาลัยต่อไปเพราะมีคุณค่าต่อครูและลูกศิษย์ทุกคน

             อาจารย์สมเพชร ชัยชาย อาจารย์ประจำวิทยาลัยเทคนิคเพชรบุรี กล่าวว่า ทราบจากช่างสำนักสิบหมู่ท่านหนึ่งบอกว่าสนใจขอนำพระวิษณุกรรมไปซ่อมให้ เพราะพระวิษณุกรรมองค์นี้เป็นฝีมือช่างรุ่นเก่าในยุค อาจารย์ศิลป์ พีระศรี ยังดูแลอยู่ ซึ่งมีคุณค่ามากโดยเฉพาะพระวิษณุกรรมองค์นี้ใช้เทคนิคหล่อแบบสำหรับวิทยาลัยอาชีวะที่ขอมาในขณะนั้นส่วนวัสดุใช้หล่อเป็นปูนมีแกนเป็นเหล็ก ส่วนผิวไม่ทราบใช้วัสดุใด พระวิษณุกรรมที่วิทยาลัยเทคนิคเพชรบุรีเป็นฝีมือช่างกรมศิลป์ยุคอาจารย์ศิลป์ พีระศรี จึงมีความสำคัญสมควรอนุรักษ์ไว้

                อย่างไรก็ดี .สมเพชร ชัยชาย ได้ตอบปฏิเสธข้อเสนอไปเพราะการนำไปซ่อม เกรงว่าจะได้คืนยาก พระวิษณุกรรมก็ประหนึ่งพระสมเด็จเก็บรักษาไว้พิพิธภัณฑ์วิทยาลัยเทคนิคเพชรบุรีสมควรกว่า

error: ขอสงวนสิทธิ์ ในการคัดลอกบทความ !!