สงคราม เสนะโลหิต ประธานกลุ่มหัตถกรรม อ.หนองหญ้าปล้อง กับผลงาน ‘วัวเทียมเกวียนจิ๋วจำลอง’ สินค้า OTOP ระดับ 4 ดาว

“วัวเทียมเกวียน” ในอดีตชาวบ้านใช้เป็นเครื่องทุ่นแรงในด้านการเกษตรและการบรรทุกขนส่ง รวมถึงเป็นภูมิปัญญาด้านกีฬาพื้นบ้านของชาว จ.เพชรบุรี ที่นิยมเล่นกันตามทุ่งนา ป่าตาล หลังฤดูเก็บเกี่ยว กระทั่งถึงยุคมีการใช้เครื่องจักร รวมถึงมีเทคโนโลยีใหม่ๆ เข้ามาทดแทนแรงงานคนและสัตว์ จึงทำให้วัวและเกวียนต้องลดความสำคัญลงไป เกวียนที่เคยใช้งานกลับถูกทิ้งร้างแปรสภาพไปเป็นเครื่องประดับตกแต่งบ้านเรือน รวมถึงเป็นเฟอร์นิเจอร์ โต๊ะ เก้าอี้ ขณะที่วัวก็ลดหน้าที่ลงเหลือเพียงใช้ในการแข่งขันกีฬาวัวลาน วัวเทียมไถ วัวสวยงาม  และเป็นเนื้อวัวเพื่อการบริโภค

             นายสงคราม เสนะโลหิต อายุ 78 ปี ประธานกลุ่มหัตถกรรมอำเภอหนองหญ้าปล้อง จ.เพชรบุรี เล็งเห็นถึงความสำคัญของวัวเทียมเกวียนที่นับวันจะเลือนหายไปจากเมืองเพชรบุรี ได้ใช้ความสามารถหลากหลายในเชิงช่างและหัตถกรรมพื้นบ้าน นำเศษไม้มาประดิษฐ์เป็นวัวเทียมเกวียนจิ๋วจำลองเพื่ออนุรักษ์ให้อนุชนรุ่นหลังได้เห็นและศึกษา พร้อมจำหน่ายเป็นสินค้า OTOP ระดับ 4 ดาว ของ ต.หนองหญ้าปล้อง อ.หนองหญ้าปล้อง จ.เพชรบุรี

             ลุงสงครามเล่าให้ “เพชรภูมิ” ฟังว่า พื้นเพเป็นชาว ต.ทับคาง อ.เขาย้อย จ.เพชรบุรี ได้ย้ายตามครอบครัวมาอยู่ที่ อ.หนองหญ้าปล้อง จ.เพชรบุรี เมื่อปี 2497 ขณะมีอายุ 5 ขวบ โดยตนมีความสนใจด้านงานฝีมือหัตถกรรมมาตั้งแต่เรียนอยู่ชั้น ป.4 ขณะนั้นเพื่อน ๆ มาให้ทำของเล่นที่ทำจากไม้จริงและทำสิ่งประดิษฐ์จากไม้ไผ่กันอยู่เป็นประจำ

             เมื่อเรียนจบชั้น ป.4 จากโรงเรียนบ้านหนองหญ้าปล้อง (อุดมวนา) ก็ออกมาช่วยครอบครัวประกอบอาชีพทำไร่ หาของป่า ตัดไม้ ล่าสัตว์ ขณะนั้นตนเห็นว่าพื้นที่ป่าเขากระทิงถูกบุกรุกทำลายจนเกือบหมดสภาพป่าจึงเกิดความวิตกกังวลเห็นว่าถ้ายังคงปล่อยไว้เช่นนี้เขากระทิงจะต้องกลายเป็นเขาหัวโล้น ตนจึงได้เลิกอาชีพตัดไม้ ล่าสัตว์ หันมาทำอาชีพก่อสร้างและเป็นช่างทำเฟอร์นิเจอร์ ตลอดจนเป็นแกนนำในการอนุรักษ์พื้นที่ป่าเขากระทิงนับแต่นั้นมา

             ด้วยความมุ่งมั่นทำหน้าที่เป็นแนวร่วมรณรงค์ให้ชาวบ้านในท้องถิ่นอนุรักษ์ดูแลพื้นที่ป่าเขากระทิงกว่า 6,000 ไร่ เพื่อเป็นมรดกให้อยู่คู่ลูกหลานต่อไปในอนาคต ทำให้ในปี 2552 ลุงสงคราม เสนะโลหิต ได้รับเชิญให้ไปรับรางวัลประกาศเกียรติคุณ “บุคคลทรงคุณค่า 76 คนดี นำทาง” จากเครือเนชั่น มัลติมีเดีย กรุ๊ป เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2552 ณ โรงละครอักษราเธียเตอร์ อาคารคิง เพาเวอร์ ถ.พญาไท กรุงเทพฯ

             ลุงสงครามเล่าต่อไปว่า ที่ผ่านมาตนมีโอกาสเดินทางไปยังสถานที่ต่าง ๆ พบเห็นซากเกวียนถูกทิ้งร้างอยู่ตามทุ่งนาและข้างถนนไม่มีคนสนใจ รู้สึกว่าหากไม่มีใครเก็บรักษาไว้ เด็กรุ่นหลังอาจจะไม่รู้จักเกวียนโบราณอีกต่อไป ประกอบกับเมื่อปี 2549 สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดเพชรบุรี ได้ชักชวนให้ทำสิ่งประดิษฐ์เป็นสินค้า OTOP ของตำบลหนองหญ้าปล้อง ตนจึงได้ลงมือทำวัวเทียมเกวียนจิ๋วจำลองขึ้น โดยนำเศษไม้ที่เหลือใช้จากงานเฟอร์นิเจอร์มาทำเป็นตัววัวและเกวียนโบราณ

             เกวียนโบราณของเมืองเพชรบุรี มีอยู่ด้วยกัน 2 ประเภท คือ เกวียนแบบลัมเสน ซึ่งด้านหน้าของเกวียนจะมีลักษณะ ปลายแหลมตรง และอีกประเภทคือเกวียนแบบงอน จะมีลักษณะปลายของด้ามเกวียนยกสูงและงอนขึ้น

             ส่วนวิธีการทำเกวียนจะต้องมีการทำแบบของชิ้นส่วนต่าง ๆ เพื่อขึ้นรูป ซึ่งเกวียน 1 เล่ม จะต้องใช้ชิ้นส่วนประกอบกันทั้งสิ้น 21 ชิ้น โดยแต่ละชิ้นส่วนต้องทำขึ้นอย่างประณีต ชิ้นงานมีความละเอียดและขั้นตอนที่ซับซ้อน ทำให้เกวียนแต่ละเล่มต้องใช้เวลาในการทำและประกอบนานถึง 1 สัปดาห์

             นอกจากวัวและเกวียนจิ๋ว ลุงสงครามยังทำเครื่องจักสานสิ่งของอื่น ๆ เช่น กะเหล็บภาชนะสานด้วยไม้ไผ่เส้นขนาดเล็ก อีตุ้ม ดักปลา รวมถึงยังประดิษฐ์โรงสีจำลองด้วยผลงานที่ประณีตสวยงามที่ลุงสงครามได้รังสรรค์ขึ้น ทำให้ได้รับรางวัลสินค้า OTOP ระดับ 4 ดาว ในระดับภูมิภาคมาการันตีผลงาน

                ผู้ที่สนใจวัวเทียมเกวียนจำลองสามารถสั่งทำ หรือเดินทางมาดูวิธี ขั้นตอนในการทำได้ที่บ้านเลขที่ 2 หมู่ 4 .หนองหญ้าปล้อง .หนองหญ้าปล้อง .เพชรบุรี สอบถามเพิ่มเติมได้ที่ โทร. 0818909096.

error: ขอสงวนสิทธิ์ ในการคัดลอกบทความ !!