เลือดข้นกว่าน้ำ

สำนวนไทยที่จะเสนอคราวนี้ยังคงเกี่ยวเนื่องกับข่าวความบาดหมางที่เกิดขึ้นในพรรคพลังประชารัฐที่ทุกท่านคงทราบรายละเอียดกันดีอยู่แล้ว ครั้งนี้ผมพบสำนวน เลือดข้นกว่าน้ำ ที่ผมอ่านมาจากการ์ตูนล้อเลียนการเมืองในหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ฉบับวันพฤหัสบดีที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2564 แม้ว่าจะเป็นภาพการ์ตูนและมีข้อเขียนประกอบเพียงเล็กน้อย แต่ภาพการ์ตูนนั้นก็เล่าเรื่องให้เราเข้าใจได้ไม่ยาก ผมขออธิบายภาพนี้สักหน่อย
             ในภาพเขียนข้อความว่า มองตาก็รู้ใจ…ขอกอดโชว์หน่อยนะพี่ ตัวละครหลักในภาพ คือ ภาพล้อเลียน พล.อ. ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรีและหัวหน้าพรรคพลังประชารัฐ กำลังยืนชะโงกหน้าอยู่ตรงปากเหวทำตาเศร้า ๆ ดู ป้ายชื่อเขียนข้อความว่า ธรรมนัส และ นฤมล ที่กำลังจะถูกตัดให้ตกลงไปในเหว

             ภาพด้านหลังของ พล.อ. ประวิตร วงษ์สุวรรณ คือ ภาพล้อเลียน พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม กำลังถือดาบเล่มใหญ่อยู่ในมือ และภาพด้านหลังของ พล. อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา ดูเหมือนจะเป็นภาพล้อนักการเมือง 2 คน แบกถุงเงินมีข้อความเขียนติดที่ถุงว่า อนาคต พปชร. ส่วนมุมภาพมีข้อความเล็ก ๆ เขียนว่า ประยุทธ์ออกไป และ เลือดข้นกว่าน้ำ?

             คราวนี้ผมก็เริ่มปะติดปะต่อระหว่างสำนวน เลือดข้นกว่าน้ำ กับเรื่องราวประกอบภาพการ์ตูนทันที

             ตามภาพที่ผมตีความนั้น พล.อ. ประวิตร วงษ์สุวรรณ ทำให้เห็นว่าใจหนึ่งก็รักน้อง (ผมมองในมุมความสัมพันธ์ 3 ป.) ในขณะเดียวกันก็ยังคงตัดความสัมพันธ์ไม่ขาดระหว่าง ผู้กองแป้ง (ร.อ. ธรรมนัส พรหมเผ่า) และ มาดามบิ๊กอาย (นางนฤมล ภิญโญสินวัฒน์) แม้จะถูกปลดฟ้าผ่าออกจากตำแหน่ง

             จริงอย่างว่าเลือดข้นกว่าน้ำ แม้หลายฝ่ายจะพยายามตั้งคำถามถึงความบาดหมาง แต่ฝ่ายถูกถามก็พยายามกลบเกลื่อนรอยบาดหมางนั้นให้ยังดูว่าปรกติดีอยู่ เพราะจากภาพการ์ตูนนี้ก็เห็นชัด ๆ อยู่ว่า พี่ใหญ่ กับ ลุงตู่ กำลังเล่นบทตัวละครปรปักษ์ให้อีกฝ่ายตายใจแต่สุดท้ายพี่ใหญ่ก็ไม่เล่นด้วย ซึ่งผมก็ได้นำข้อเขียนจากคอลัมน์ ชักธงรบ ของ กิเลน ประลองเชิง ในหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ฉบับวันจันทร์ที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2564 มาช่วยอธิบายการตีความของผมให้สอดคล้องกับภาพดังกล่าว คือ

             “เรื่องนายกฯ ปลดคุณธรรมนัส คุณแหม่ม เหตุเพราะคุณธรรมนัส คุณแหม่มวางแผนปลดนายกฯ ในสภา แล้วก็ปลดไม่ได้ เพราะถึงเวลาตัดเชือก คุณประวิตรเปลี่ยนใจไม่เอาด้วย”

             ถึง ธรรมนัส และ นฤมล จะถูกปลดจากตำแหน่งก็ใช่ว่าจะไม่มีที่ยืนเพราะเยื่อใยที่พี่ใหญ่มอบให้แสดงว่ายังไม่อาจตัดน้องรักทั้ง 2 คนไปได้อย่างง่าย ๆ หรือว่าจะมีแผนการอะไรที่ยังมีความลับลมคมในที่ไม่รู้อีกมากเพราะตามข่าวเสนอว่า

             “ดาบสังหารธรรมนัส – นฤมล” ที่ พลเอกประยุทธ์ใช้ กลับไม่สามารถตามมาซึ่งการขับพ้นตำแหน่งเลขาธิการพรรคและตำแหน่งบริหารอื่น ๆ ในพรรค พปชร. ของฝ่ายธรรมนัสได้ แนะจับตา “เสือสองตัวอยู่ถ้ำเดียวกัน” ไม่ได้ (หนังสือพิมพ์ไทยรัฐฉบับวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2564)  มาถึงตอนนี้เริ่มจะมองเกมยากขึ้นแล้วว่าตกลงใคร คือ เลือด ใคร คือ น้ำ   

             สำนวน เลือดข้นกว่าน้ำ หมายถึง ความสัมพันธ์ของพี่น้องย่อมสำคัญกว่าคนอื่น สำนวนนี้เปรียบเทียบโดยนำลักษณะทางกายภาพที่ข้นของเลือดมาเปรียบกับความเป็นพี่เป็นน้อง ส่วนน้ำนั้นใสกว่าและข้นไม่เท่าเลือด จึงนำไปเปรียบว่าหมายถึงคนอื่น

             ผมเคยฟัง ช่างบรรจบ บุญประเสริฐ ช่างปูนปั้นคนบางจาน เล่าเรื่องรามเกียรติ์ ตอน ศึกทรพี แล้วก็พูดโศลกหนึ่งว่า เลือดข้นเลือดควาย เลือดใสเลือดพี่  ถ้าคนที่ไม่รู้เรื่องวรรณคดีตอนนี้ก็อาจจะมองว่าย้อนแย้งกับสำนวนเลือดข้นกว่าน้ำ เพราะจากโศลกนั้นทำให้เข้าใจว่าเลือดใส แสดงความเป็นพี่น้องมากกว่าเลือดที่ข้น แต่ขึ้นชื่อว่าเลือด ต่อให้ใสเพียงใดก็คงไม่ใสอย่างน้ำแน่นอน และความจริงก็ไม่ได้เป็นเช่นนั้นเพราะตามเรื่องพาลีเข้าไปรบกับทรพีในถ้ำ สั่งให้สุครีพคอยสังเกตเลือดที่ไหลออกมาจากปากถ้ำถ้าเลือดที่ไหลออกมาข้นก็ให้เข้าใจว่าทรพีตาย แต่หากเลือดที่ไหลออกมานั้นใส แสดงว่าพาลีเสียทีถูกทรพีฆ่าตายก็ให้รีบปิดปากถ้ำเสีย แต่เมื่อพาลีชนะ เทวดาต่างก็มาสรรเสริญวีรกรรมของพาลีถึงกับบันดาลฝนให้ตกลงมาห่าใหญ่ด้วยความยินดี ทำให้น้ำฝนผสมเข้ากับเลือดควาย สุครีพจึงคิดว่าพาลีตายแล้วรีบปิดปากถ้ำเพราะความเข้าใจผิด

             ขอยกโคลงประกอบภาพรามเกียรติ์ของ นายพิน อินฟ้าแสง ครูช่างปูนปั้นของเมืองเพชร ภาพที่ 72 มาประกอบ เพราะดูจะเข้ากับสำนวนนี้ ความว่า

                         ควายโง่รับทราบแล้ว                คืนดง

          ตะวันรุ่งมาคอยตรง                           ปากถ้ำ

          พาลีสั่งสุครีพจง                               ตรวจรอบ ถ้ำแล

          เห็นเลือดใสรีบซ้ำ                             ปิดถ้ำหินถม

                   สั่งเสร็จสมสู่ถ้ำ                       รบกัน  ควายแล

          ต่างขวิดแทงเคี่ยวขับ                          ต่อสู้

          พาลีตวัดแทงฉับ                              ควายมอด ม้วยเฮย

          ปวงเทพโปรยฝนอู้                             เลือดข้นใสไป

             ในวรรณคดีนั้นผลของรอยร้าวทำให้สุครีพต้องถูกเนรเทศออกจากเมือง แล้วไปขอสวามิภักดิ์กับพระราม ดูแล้วก็คล้าย ๆ กับที่ นายกฯ สั่งปลด ร.อ. ธรรมนัส พรหมเผ่า และ นางนฤมล ภิญโญสินวัฒน์ เพียงแต่ไม่ใช่เพราะความเข้าใจผิดแต่เป็นเพราะผิดใจกัน ผมคิดว่าข้อเขียนสำนวนเลือดข้นกว่าน้ำก็น่าจะเป็นคำบรรยายประกอบภาพการ์ตูนได้บ้างกระมัง อย่างไรลองตามไปดูภาพการ์ตูนดังกล่าวนี้นะครับว่าจริงตามที่ผมตีความหรือเปล่าและอาจต้องรอดูรอยร้าวนี้กันต่อไปเรื่อย ๆ ว่าสรุปแล้วเลือดของใครจะข้นกว่ากัน

error: ขอสงวนสิทธิ์ ในการคัดลอกบทความ !!