“ความสุขที่ได้ปั้นรูปในหลวง ร.๙” เปิดใจ ผศ.พูลสวัสดิ์ มุมบ้านเซ่า

อุดมเดช เกตุแก้ว

“ผมรักในหลวง ผมเกิดมาก็เห็นในหลวงรัชกาลที่ ๙ ทรงงานหนัก เสด็จพระราชดำเนินไปประกอบพระราชกรณียกิจช่วยเหลือประชาชนตามพื้นที่ต่าง ๆ จากข่าวพระราชสำนัก พอในหลวงเสด็จสวรรคต ความรู้สึกแรกคือ ช็อต กับสิ่งที่เกิดขึ้น ช่วงเวลานั้นมีการเผยแพร่เรื่องราวพระราชกรณียกิจของในหลวงรัชกาลที่ ๙ ผ่านสื่อต่าง ๆ มากมาย จึงเกิดแรงบันดาลใจให้ปั้นรูปในหลวงรัชกาลที่ ๙ เพื่อที่รำลึกถึงพระองค์ท่าน ทั้งที่ก่อนหน้านี้ผมไม่เคยปั้นรูปเหมือนในหลวงเลย จะดีหรือไม่ดีก็จะไม่รู้ แต่ใจอยากปั้นรูปในหลวง” คำพูดของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์พูลสวัสดิ์ มุมบ้านเซ่า อายุ ๖๓ ปี อาจารย์สอนศิลปะ สาขาวิชาศิลปศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี กล่าวถึงแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงานประติมากรรมรูปเหมือนพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอุดลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

                ปกติการปั้นรูปเหมือนบุคคลของ ผศ.พูลสวัสดิ์ จะปั้นจากบุคคลจริงมานั่งเป็นแบบ หรือไม่ก็จากภาพถ่ายที่ตัวอาจารย์เป็นผู้ถ่ายมาในแต่ละมุม ขณะที่การปั้นรูปเหมือนในหลวงรัชกาลที่ ๙ ต้องอาศัยภาพถ่ายจากหนังสือ และรูปภาพจากอินเตอร์เน็ตมาประกอบเข้าด้วยกัน

                “ผมเลือกปั้นตอนที่ในหลวงอายุประมาณ ๓๐ ปี เป็นช่วงวัยหนุ่ม พระองค์มีพระพักตร์ที่หล่อและงดงาม จึงพยายามหารูปถ่ายที่มีท่าทางและแอ็คชั่นที่มองดูสวยงาม รูปปั้นชุดแรก ๆ ของผมจึงเป็นรูปในหลวงในวัยหนุ่มแทบทั้งสิ้น เพิ่งจะมาปั้นรูปในหลวงตอนมีพระชนมายุมากขึ้นในช่วงหลัง”

                การปั้นรูปเหมือนยังต้องคำนึงเรื่องของสรีระร่างกายที่ถูกต้อง ผศ.พูลสวัสดิ์ ใส่ใจเรื่องโครงสร้างกระดูกและกล้ามเนื้อของคนในช่วงวัยต่าง ๆ คนวัยหนุ่ม วัยกลางคน วัยสูงอายุจะมีโครงสร้างร่างกายที่แตกต่างกัน การปั้นรูปเหมือนจึงต้องใส่ใจในสิ่งเหล่านี้ นอกจากรายละเอียดบนใบหน้า และทรงผมที่จะใส่เทคนิคชั้นเชิงทางศิลปะตามสไตล์ของศิลปินในการสร้างสรรค์ผลงาน

                “การปั้นรูปเหมือนบุคคล คือต้องปั้นให้เหมือน และได้อารมณ์ความรู้สึก ขณะที่งานปั้นของผมไม่ได้ปั้นให้เหมือนเพียงเฉย ๆ แต่ต้องให้สวยในแบบที่เราชอบ ทั้งเรื่องของอารมณ์ความรู้สึกและความสวยงามทางศิลปะ อย่างรูปในหลวงที่ปั้นชิ้นใหม่ ผมมีความคิดที่จะปั้นพระพักตร์ให้แสดงถึงความอบอุ่น มีความห่วงใยประชาชน เป็นความรู้สึกที่ถ่ายทอดออกมาจากชิ้นงาน”

                ถามว่าจุดไหนของงานปั้นรูปเหมือนที่ศิลปินหรือประติมากรต้องใส่ใจมากที่สุด สำหรับ ผศ.พูลสวัสดิ์ สิ่งสำคัญในการปั้นคือ ชุดโครงสร้างร่างกาย กระดูกและกล้ามเนื้อ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของงานปั้น ถ้าโครงสร้างผิด หรือไม่ได้สัดส่วน จุดอื่น ๆ ก็จะผิดเพี้ยนไปทั้งหมด “ช่วงแรกที่ปั้นรูปในหลวง จะเลือกช่วงอายุประมาณ ๓๐ – ๕๐ ปี มองว่าเป็นช่วงที่ในหลวงหล่อที่สุด ปั้นตอนแรกก็ไม่รู้ว่าในหลวงนั้นหล่อทั้งหมด คือทุกอย่างสวยทั้งหมด ทั้งโครงสร้างใบหน้า จมูก ปาก ตา ใบหู คนที่ปั้นในหลวงบ่อย ๆ จะรู้ว่าจมูกกับปากของพระองค์มีเอกลักษณ์ โดยเฉพาะจมูกที่โด่งโค้ง กล่าวได้ว่าทุกส่วนบนในหน้างดงามทั้งหมด”

                เทคนิคอย่างหนึ่งของ ผศ.พูลสวัสดิ์ ในการปั้นรูปเหมือน คือ การพักสายตาโดยการละมือจากงานปั้น แล้วจึงค่อยกลับมาปั้นใหม่ ผศ.พูลสวัสดิ์ อธิบายเรื่องนี้ให้ฟังว่า เนื่องจากตนเป็นอาจารย์สอนหนังสือ ไม่ได้ปั้นรูปเหมือนอย่างเดียวทุกวัน เพิ่งจะมาปั้นช่วงในหลวงรัชกาลที่ ๙ สวรรคต กับการสาธิตในงานพระนครคีรีเมืองเพชร ไม่ได้ปั้นอยู่บ่อย ๆ การปั้นรูปในหลวงต้องอาศัยจากภาพถ่าย กับศึกษาโครงสร้างกระดูกและกล้ามเนื้อ การร่างแบบบนกระดาษเพื่อให้สะดวกต่อการปั้น รวมถึงการวางมือเพื่อหยุดพักมาสังเกตสัดส่วน ปรับแก้ไขในส่วนที่ผิดเพี้ยน หรือคลาดเคลื่อน

                “ภาพร่างสัดส่วนโครงสร้างจะช่วยให้เราทำงานง่ายขึ้น ชิ้นงานไม่ขยายหรือใหญ่เกินพอดี เนื่องจากงานปั้นเป็นการใช้เทคนิคการเพิ่มเข้าและเอาออกของเนื้อวัสดุ แต่เวลางานทำงานจริง ๆ ส่วนมากมีแต่เพิ่มเข้า ผมนำเทคนิคนี้มาจากกรมศิลปากร สังเกตเวลาที่ประติมากรปั้นพระบรมรูปจะมีการร่างภาพสัดส่วนโครงสร้างร่างกายบนกระดาษอยู่เสมอ เป็นการกำกับชิ้นงานให้ได้ขนาดตามที่ต้องการ ส่วนเรื่องการวางมือจากงานปั้นเพื่อพักสายตาสัก ๑ – ๒ วันถึงกลับมาดูหรือเริ่มลงปั้นต่อนั้น จะช่วยทำให้เห็นรายละเอียดหรือข้อบกพร่องได้ง่ายขึ้น เช่น การเปรียบเทียบช่วงดวงตากับจมูก จมูกกับปาก คนปั้นต้องใจใส่ในรายละเอียด เพราะถ้าเข้าสู่กระบวนการทำแม่พิมพ์ในการหล่อจะไม่สามารถแก้ไขในสิ่งเหล่านี้ได้”

                เมื่อช่วงต้นเดือนธันวาคม ๒๕๖๒ ที่ผ่านมา ผศ.พูลสวัสดิ์ มุมบ้านเซ่า ได้นำผลงานประติมากรรมพระบรมรูปในหลวงรัชกาลที่ ๙ จำนวน ๙ ชิ้น มาจัดแสดงร่วมกับผลงานจิตรกรรมของ ผศ.บุญมา แฉ่งฉายา ในชื่อนิทรรศการ “ในหลวงรัชกาลที่ ๙ ในความทรงจำ”ณ พื้นที่จัดแสดง ชั้น ๑ อาคาร ๒๓ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ผศ.พูลสวัสดิ์ บอกว่า คาดหวังว่าคนที่มาชมงานได้คิดเหมือนกับเรา รู้สึกมีความสุขที่ได้ปั้นรูปในหลวง เรารักในหลวง เราเห็นในหลวงมาตั้งแต่เกิด เราซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ท่าน การปั้นรูปหลวงในหลวงก็ถือว่าทำสิ่งที่เป็นมงคลต่อชีวิต

                ขณะนี้ ผศ.ดร.เสนาะ กลิ่นงาม อธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ได้ไว้วางใจมอบหมายให้ ผศ.พูลสวัสดิ์ มุมบ้านเซ่า ดำเนินการปั้นรูปเหมือนในหลวงรัชกาลที่ ๙ ฉลองพระองค์ครุยมหาจักรีครึ่งพระองค์ นำเป็นต้นแบบในการหล่อโลหะเพื่อประดิษฐานบริเวณอาคารวิทยาภิรมย์ สำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี คาดว่าจะใช้ระยะเวลา ๒ เดือนในการจัดสร้าง นับเป็นผลงานความภาคภูมิใจของ ผศ.พูลสวัสดิ์ มุมบ้านเซ่า ที่สร้างสรรค์ผลงานชิ้นเอกไว้ที่มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีแห่งนี้

Read Life ๑๗ ม.ค. ๒๕๖๔

error: ขอสงวนสิทธิ์ ในการคัดลอกบทความ !!