ต้มแดง​ ต้มขาว​ คันหลาว​ หูช้าง

ต้มแดง ต้มขาว คันหลาว หูช้าง เป็นขนมโบราณ​ นิยมใช้ตั้งเครื่องสังเวยบูชาประกอบพิธีกรรมต่าง​ ๆ​ ในภาคกลาง

             ส่วนผสมหลักมี​ ๓​ ​อย่าง​ ได้แก่​ แป้งข้าวเหนียว​ น้ำตาล​ มะพร้าว​ อาจเพิ่มเกลือให้มีรสเค็มและยืดอายุมะพร้าวไม่ให้บูดง่าย

             ขนมต้มแดง​ นำแป้งมาปั้นเป็นแผ่น​ หรือเม็ดกลมแบบบัวลอย​
เอาลงต้มน้ำเดือด​ พอสุกลอยขึ้นมา​ แล้วเอามาคลุกกับน้ำตาลและมะพร้าว​ สีออกน้ำตาลแดง​ จึงเรียกขนมต้มแดง​

             ใช้น้ำตาลโตนด​ น้ำตาลมะพร้าว​ ขนมก็แดงน้ำตาลแล้ว
ไม่ถึงกับต้องใส่เฮลส์บลูบอยให้แดง​ สีแดงของคนโบราณท่านนับเอาสีน้ำตาลเหลือบอยู่ในหมวดสีแดงด้วย​ดังเพลงหมากัดร้องว่า​ “อีเขียวก็แง่ง​ อีแดงก็รี่  พี่เลยเอาไม้จิ้ม​… ตา​ หมามันไป”  อีเขียวคือหมาขนเหลืองแซมดำ ส่วนอีแดงคือหมาสีเหลืองแซมน้ำตาล

             บางท่านทำขนมต้มแดงแบบขนมบัวลอย​ คือปั้นแป้งกลม​ ต้มสุก​ แล้วตักใส่กะทิผสมน้ำตาล​ ก็นับเป็นขนมต้มแดง

             ขนมต้มขาว​ นำแป้งมาปั้นห่อไส้​ แล้วเอาลงต้มน้ำเดือด​  พอสุกลอยแล้วตักมาคลุกมะพร้าวขูด​ ไส้ขนม​ ทำจากน้ำตาลโตนด​ น้ำตาลมะพร้าว​ น้ำตาลแว่น​ หั่นเป็นชิ้นก็มี​ เป็นไส้มะพร้าวขูด​ หรือถั่วดำ​ หรือถั่วเขียว​ กวนกับน้ำตาลปั้นเป็นไส้ก็มี

             คันหลาว​ นำแป้งมาปั้นเป็นเส้นยาว​ ๆ​ ปลายสองข้างแหลมแบบไม้คันหลาวหาบข้าว​ เอาลงต้มน้ำเดือด​ พอสุกลอยแล้วตักมาคลุกมะพร้าวขูด​ โรยเกลือสักนิดก็ได้

หูช้าง​ นำแป้งมาเป็นแผ่นแบน​ ๆ​ แผ่กว้างแบบหูช้าง เอาลงต้มน้ำเดือด​ พอสุกลอยแล้วตักมาคลุกมะพร้าวขูด​ โรยเกลือสักนิดก็ได้

             ขนมสี่ชนิดนี้​ ใช้ส่วนผสมแบบเดียวกัน​ ทำในโอกาสเดียวกัน​ แต่ยักเยื้องทำรูปร่าง​ สีสัน​ ให้ต่างกันไป​ จนได้ขนมสี่ชนิด​ พิจารณา​ดูแล้วขนมต้มขาวน่าจะสำคัญที่สุด​ เพราะเป็นพระเอกขาดไม่ได้​ ขนมต้มแดงยักเยื้องดั่งฉีกเอาไส้ขนมต้มขาวออกมา​

             ส่วนคันหลาว​ และหูช้าง​ บางสำรับ​ บางพิธีก็ไม่เรียกเอา​ ไม่มีก็ได้​ สองอย่างหลังนี้จึงน่าจะเป็นของยักเยื้องทำเพิ่มเติมในภายหลัง​ แต่ก็เป็นภายหลังที่ช้านานมาแล้ว

             ขนมต้มแดง​ เรียกชื่อตามวิธีทำ​คือต้ม​ และสีที่ตาเห็นคือแดง
ขนมต้มขาว​ เรียกชื่อตามวิธีทำคือต้ม​ และสีที่ตาเห็นคือขาว ขนมคัน-หลาว​ เรียกชื่อตามรูปทรงเหมือนคันหลาวหาบข้าว ขนมหูข้าง​ เรียกชื่อตามรูปทรงเหมือนหูของช้าง

             ถ้าอธิบายโดยสัญลักษณ์​ ต้มแดง​ ต้มขาว​ คือ​ พื้นฐานรสชาติขนมโบราณ​ มีรสข้าว​ รสน้ำตาล​ รสมะพร้าวครบสามสิ่ง​ และแสดงความอุดมสมบูรณ์​ของข้าว​ มะพร้าว​ ตาล ขนมต้มขาว​ เป็นคำเรียกในภาคกลาง​ ขนมแบบเดียวกันนี้ภาคใต้เรียกขนมโค

             คันหลาว​ คือเครื่องมือทำมาหากิน​ การเก็บเกี่ยวผลผลิต​ (หาบข้าว)​ และความอุดมสมบูรณ์​ (ปลายโค้งงอเพราะน้ำหนักรวงข้าว) หูช้าง​ คือพาหนะ​ สัตว์ใหญ่​ มีกำลัง​ หรืออาจคิดเลยเถิดไปถึงพระคเณศวร์ก็ได้ แต่ผมก็แอบคิดอยู่ว่าหูช้างนี้คล้ายกระด้งฝัดข้าว ถ้าจัดเป็นคู่ คันหลาวกับกระด้งฝัดข้าวนี้เข้ากันเลย

                อนึ่ง​ ขนมต้มขาวนั้นทางภาคใต้เรียกว่าขนมโค

error: ขอสงวนสิทธิ์ ในการคัดลอกบทความ !!