แกล้ง แสร้ง ความหมายหลายนัย

คำว่า แกล้ง และคำว่า แสร้ง เมื่อนำไปใช้ในบริบทของการสื่อสาร

จะมีความหมายไปในทำนองเดียวกัน เช่น แกล้งหรือแสร้งว่ารัก
แต่ความจริงไม่ได้รักแต่สักน้อย คือ แกล้งทำให้อีกฝ่ายเชื่อใจหรือรู้สึกดี
ไปอย่างนั้นเอง

        คำนี้ในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ ได้นิยามความหมายไว้แล้ว แต่บางคำผมขอเสนอใหม่ ดังนี้

        แกล้ง ๑ ถูกกระทำให้เดือดร้อน เช่น ถูกเพื่อนแกล้ง ถูกกลั่นแกล้ง 

        แกล้ง ๒ เป็นความหมายเชิงบวก ในพจนานุกรมฯ ให้ความหมายว่า ตั้งใจ, จงใจ, ประณีต, ประดิดประดอย ก็เลยหาตัวอย่างมาประกอบให้เห็นชัดขึ้น ดังนี้ 

        แกล้ง ที่ใช้ในความหมายว่า ตั้งใจ, จงใจทำให้สวย ให้งาม

          เบื้องตะวันโอกเมืองสุโขทัยนี้ มีพีหาร มีปู่ครู มีทะเลหลวง มีป่าหมากป่าพลู มีไร่มีนา มีถิ่นถาน มีบ้านใหญ่บ้านเล็ก มีป่าม่วงมีป่าขาม ดูงามดังแกล้ง

จารึกหลักที่ ๑

                        อุรูดูเรียบร้อย                คือเหลา

                   ลำกล้วยกลมปลายเปลา            ห่อนแห้ง

                   ชังฆาธนูเหลา                            เฉลิมรูป

                   หรือว่าพรหมกลึงแกล้ง             แต่งให้นางงาม

กาพย์ห่อโคลงนิราศธารโศก

แกล้ง ที่ใช้ในความหมายว่า ประดิดประดอย

        ดูกรเจตบุตรผู้เป็นหลานสัลเลขดง สตฺตุภตฺตํ ข้าวสัตตุผงสัตตุก้อนกวนด้วยน้ำผึ้งพิเศษหวาน อันอมิตตดาเยาวมาลย์ผู้มีพักตร์ผ่องใส แกล้งประเจียนจัดประจงให้มาเป็นเสบียงเลี้ยงท้องที่เถื่อนทาง ตาจะแบ่ง
ให้เจ้าบ้างบริโภคเล่นหลากหลาย

มหาเวสสันดรกัณฑ์จุลพน

        แกล้ง ๓ ใช้ในความหมายเดียวกับคำว่า แสร้ง คือ ทำให้ดูผิดปรกติไปจากเดิม

        แม่เจ้าเอ๋ยคิดมาน่าหัวร่อ          เห็นเขาง้อแล้วยิ่งว่าไม่ปราศรัย

พลางแกล้งทำสะบัดสะบิ้งทิ้งสไบ      ร้อนเหมือนใจจะขาดประหลาดนัก

แล้วแกล้งทำสำออยพูดอ้อยอิ่ง          เข้าแอบอิงเอนทับลงกับตัก

ยิ่งถอยหนีก็ยิ่งตามด้วยความรัก         ยิ่งพลิกผลักก็ยิ่งแอบแนบอุรา

พระอภัยมณี

        จำจะแสร้งแปลงร่างเป็นนางมนุษย์            ให้ผาดผุดทรวดทรงส่งสัณฐาน

เห็นพระองค์ทรงโฉมประโลมลาน              จะเกี้ยวพานรักใคร่ดังใจจง

พระอภัยมณี

        แสร้ง จะใช้คู่กับคำว่า เสแสร้ง หมายถึง จงใจให้ผิดจากความจริง

          อันเทวัญนั้นคือมัจจุราช                 จะหมายมาดเอาชีวิตริษยา

แล้วเสแสร้งแกล้งทำบีบน้ำตา                อนิจจาใจหายเจียวสายใจ

พระอภัยมณี

          อนึ่ง คำว่า แสร้ง ก็ยังใช้ในความหมายว่า ตั้งใจ จงใจทำให้งามด้วยก็มี เช่น

                ยังพวกหนึ่งชื่ออ้าง             อัตถะ กวีฤๅ

          สบสิ่งเป็นจริงประ-                        จักษ์แจ้ง

          ฤๅทราบสรรพสภาพะ                    พานเนตร ท่านนา

          เก็บลิขิตประดิษฐ์แสร้ง                  สฤษดิ์ต้องตามความ

กวีนิพนธ์บางเรื่อง ของ ชิต บุรทัต

        แต่ถ้า แสร้งว่า นี่เป็นชื่ออาหารที่เป็นเครื่องจิ้มชนิดหนึ่ง อย่างที่มีกล่าวไว้ในกาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน พระราชนิพนธ์ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ความว่า ไตปลาเสแสร้งว่า ดุจวาจากระบิดกระบวน  ใบโศกบอกโศกครวญ ให้พี่เคร่าเจ้าดวงใจ

          แกล้ง ๔  ความหมายนี้ผมขอเสนอใหม่ คือ แกล้ง หมายถึง หลอกล่อ
ให้ดูสับสน

          เห็นมารดาล่าลับแล้วยับยั้ง          แกล้งถอยหลังลงน้ำแล้วดำหนี

ไม่พ่นผุดรุดไปในนที                                ตั้งภักดีตามติดพระบิดร

พระอภัยมณี

             ดังนั้นทั้งคำว่า แกล้ง และ แสร้ง สามารถใช้ได้ทั้งความหมายเชิงบวกและความหมายเชิงลบ ดังที่ยกตัวอย่างมาประกอบ แต่ปัจจุบันจะเข้าใจกันว่า แกล้ง และ แสร้ง ใช้ได้แต่เฉพาะความหมายเชิงลบเท่านั้น

error: ขอสงวนสิทธิ์ ในการคัดลอกบทความ !!