บริหารหลักสูตร

   จะเรียกว่าบริหารการศึกษาก็ได้ เพราะผู้บริหารการศึกษาและผู้บริหารสถานศึกษาก็คงจะบอกว่าที่บริหารอยู่ทุกวันนี้มีเรื่องต้องบริหารอยู่มากมายทั้งเรื่องคน เรื่องเงิน เรื่องอาคารสถานที่ เรื่องความสัมพันธ์กับชุมชน ฯลฯ แต่ทั้งหลายทั้งปวงที่กล่าวว่าบริหารการศึกษานั้น เป้าหมายสุดท้ายคือต้องการให้นักเรียนมีผลการเรียนรู้และคุณลักษณะตามที่หลักสูตรกำหนดเป้าหมายไว้

          ทุกวันนี้ถ้าเกิดปัญหาทางสังคมไม่ว่าเรื่องอะไรก็ตาม เราก็มักจะตั้งคำถาม หรือกล่าวโทษว่าการจัดการศึกษาเรามีปัญหา หลักสูตรไม่สอดคล้องกับบริบทของสังคม ต้องปรับหลักสูตร หรือต้องปฏิรูปการศึกษากันเป็นการด่วนเพื่อให้ผู้คนในสังคมมีคุณภาพตามสภาพสังคมปัจจุบัน

          บางครั้งเราก็อาจลืมไปว่า การบริหารให้หลักการที่กำหนดไว้อย่างดีให้นำไปสู่การปฏิบัตินั้นสำคัญที่สุด เปรียบได้กับที่มีผู้กล่าวว่าเวลาตั้งรัฐบาลบริหารประเทศก็จะกำหนดนโยบายไว้สวยหรูถึงเวลารัฐมนตรีบริหารงานผ่านข้าราชการประจำก็ปฏิบัติกันตามเคย ยกเว้นการจัดซื้อจัดจ้างอาจเปลี่ยนจากรับบริจาคเป็นรับทอนแทน บ้านเมืองจึงพัฒนาช้ากว่าเขาหน่อย ฉันใดก็ดีการนำหลักสูตรไปสู่การสอนไม่ว่าจะปรับเปลี่ยนหลักสูตรกี่ครั้ง การปฏิบัติที่โรงเรียน ที่ห้องเรียน จะเห็นการเปลี่ยนแปลงในเชิงกระบวนการสอนไม่มากนัก นอกจากแบบเรียน และเอกสารประกอบต่าง ๆ

          หลักสูตรที่มีผลในเชิงกระบวนการในอดีตที่เห็นชัดคือหลักสูตรปี 2503 และปี 2521 กล่าวสำหรับหลักสูตรปี 2503 ซึ่งเป็นหลักสูตรที่มีการใช้ยาวนานที่สุดเป็นหลักสูตรอิงเนื้อหาที่มีแบบเรียนทุกวิชา ระบบ 7 : 3 : 2 คือ ประถมศึกษา 7 ปี มัธยมต้น 3 ปี มัธยมปลาย 2 ปี

          จากประสบการณ์ของผู้เขียนเองเป็นนักเรียนชั้นประถมปีที่ 5 ตามหลักสูตรนี้รุ่นแรกรุ่นพี่เป็นมัธยม 2 ขึ้นชั้น ป.6 รุ่นพี่เป็น ม.3 เป็นรุ่นสุดท้ายแล้วไปต่อ ม.ศ.1 ส่วนผู้เขียนก็ต้องจบ ป.7 แล้วไปต่อ ม.ศ.1 ตามหลักสูตร จนเรียนจบรับราชการครู ก็ยังสอนนักเรียนตามหลักสูตรที่เรียนมาตั้งแต่ชั้น ป.5 อีกหลายปี จนลาไปศึกษาต่อชั้นปริญญาโทปีที่1ในปี 2521 จึงมีหลักสูตรใหม่คือหลักสูตร ปี 2521 ประกาศใช้ จะเห็นว่า หลักสูตรปี 2503 เป็นหลักสูตรที่ใช้ยาวนาน และที่กล่าวในตอนต้นว่ามีผลในเชิงกระบวนการสอนที่ชัดเจนคือเป็นหลักสูตรอิงเนื้อหาที่มีแบบเรียนเป็นรายวิชาให้ครูสอนตามแบบเรียนทุกวิชา ครูแทบไม่ต้องคิดวิธีสอนอื่นเลยนอกจากอธิบายเนื้อหาจากแบบเรียน

          สำหรับหลักสูตรปี 2521 เป็นหลักสูตรระบบ 6:3:3 คือประถม 6 ปี มัธยมต้น 3 ปี มัธยมปลาย 3 ปี เป็นหลักสูตรอิงเนื้อหาเช่นเดียวกับ
หลักสูตรปี 2503 แต่ปรับแบบเรียนรายวิชาเป็นกลุ่มวิชาเน้นให้ครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้มากกว่าการสอนตามแบบเรียน ครูส่วนใหญ่คุ้นเคยกับหลักสูตรเดิม การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เช่นกิจกรรมกลุ่ม ก็ยังคงสอนเนื้อหาเป็นกลุ่มมากกว่าให้นักเรียนเรียนรู้ผ่านกิจกรรมกลุ่ม ซึ่งเป็นความยากลำบากของครูมากกว่าเดิม การบริหารหลักสูตรจึงมีความจำเป็น

          หลังจากหลักสูตรนี้แนวคิดเรื่องหลักสูตรเปลี่ยนไปเพราะวิทยาการในโลกเจริญขึ้นอย่างรวดเร็วเมื่อเทียบกับก่อนหน้านี้ การกำหนดหลักสูตรจึงปรับไปที่มาตรฐานที่ผู้เรียนควรจะเรียนรู้ได้จึงเป็นหลักสูตรอิงมาตรฐาน มีการกำหนดตัวชี้วัด มีการวัดผลที่หลากหลายขึ้น และนี่คือหลักสูตรที่ใช้ในปัจจุบันและหลักสูตรเช่นนี้ จึงต้องใช้การบริหารจัดการอย่างมาก และเรากำลังก้าวไปสู่หลักสูตรอิงสมรรถนะ ที่กำลังจะประกาศใช้ต่อไป จริง ๆถ้าไม่มีสถานการณ์โรคระบาดคงประกาศใช้ปีหน้านี้เต็มรูปแบบ จึงต้องให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการหลักสูตร เพราะที่กล่าวกันว่าบริหารการศึกษาแท้จริงก็คือการบริหารให้ผู้เรียนมีสัมฤทธิผล ตามหลักสูตรนั่นเอง.

error: ขอสงวนสิทธิ์ ในการคัดลอกบทความ !!