อังกฤษคนแรกในแดนไทย

ตั้งแต่ พ.ศ. 2041 วาสโก ดา กามา ชาวโปรตุเกส ได้แล่นเรืออ้อมทวีปแอฟริกามาถึงฝั่งตะวันตกของอินเดีย หลังจากนั้น โปรตุเกสได้ใช้วิธีรุนแรงกับเมืองในเส้นทางการค้าทางเรือหลายแห่ง ช่วงนั้นมะละกา ซึ่งเป็นเมืองศูนย์กลางทางการค้าของช่องแคบมะละกา กำลังรุ่งเรืองเหมือนเวนิสอันเป็นเมืองศูนย์กลางทางการค้าในเมดิเตอร์เรเนียน. พ.ศ. 2054 (ก่อนพระนเรศวร ประสูติ และก่อนกรุงศรีอยุธยาแตกครั้งที่ 1 เมื่อ พ.ศ. 2112) มะละกาถูกกองเรือโปรตุเกสถล่มย่อยยับทั้งอาคารบ้านช่องและผู้คน แล้วบูรณะใหม่เป็นเมืองท่าของโปรตุเกสซึ่งมีป้อมปราการแข็งแรง

ต่อมาอีกไม่นาน ก็มีเหตุการณ์อาณาจักรมอญล่ม คือใน พ.ศ. 2083 อาณาจักรพม่าที่ตองอูซึ่งมีอำนาจขึ้นมากในลุ่มแม่น้ำสะโตง ได้เข้ายึดครองหงสาวดีของมอญไว้ได้ (ตรงนี้ เพลง “ผู้ชนะสิบทิศ” แต่งไว้ว่า …เจ็บใจจริงหนอเจ้าสอพินยา ข้าหมายมั่นมาบุกเตลง… คือจะเด็ดบุกหงสาวดี)

หมู่เกาะโมลุกกะเป็นแหล่งเครื่องเทศสำคัญของโลกยุคนั้น โปรตุเกสคุมเส้นทางการค้าจากยุโรปถึงหมู่เกาะเครื่องเทศนี้อยู่ราว 100 ปี จึงมีพวกดัชท์ เข้ามาแย่งอำนาจ แล้วก็ตามด้วยอังกฤษ โดยทั้งดัชท์และอังกฤษได้จัดตั้งบริษัทอินเดียตะวันออก มาค้าขายและขยายอำนาจในเอเชีย

อย่างไรก็ตาม ก่อนชนชาติอังกฤษจะตามโปรตุเกสเข้ามาค้าอย่างจริงจัง ชาวอังกฤษบางคนได้เดินทางเข้ามาทางเอเชียอยู่บ้างแล้ว … คนสำคัญที่ต้องกล่าวถึง คือ ราล์ฟ ฟิตช์ (Ralph Fitch)

ราล์ฟ ฟิตช์ เป็นชาวอังกฤษคนแรก ที่เข้ามาเหยียบแผ่นดินใหญ่เอเชียอาคเนย์ แต่พูดได้ว่า การเดินทางของนักสำรวจคนนี้ไม่ธรรมดาเลย พ.ศ. 2126 เขาถึงทวีปเอเชียจุดแรกที่ออร์มุซ(หรือ ฮอร์มุซ นั่นเอง) อันเป็นฐานที่มั่นของโปรตุเกสซึ่งอยู่ที่ปากอ่าวเปอร์เซีย เขาถูกพวกโปรตุเกสจับกุม และถูกส่งตัวข้ามทะเลอาหรับมายังอินเดียตะวันตกที่เมืองกัว อันเป็นศูนย์กลางอำนาจของโปรตุเกสในเอเชีย หลังจากถูกปล่อยโดยมีข้อแม้ ราล์ฟ ฟิตช์ ได้หนีข้ามมายังเมืองฮูกลี่ซึ่งอยู่ทางตะวันออกสุดของอินเดีย จากนั้นก็ยังได้ลงเรือข้ามทะเลมาถึงหงสาวดี

จากหงสาวดี เบรียน แฮร์ริสัน (Brian Harrison) บอกไว้ในหนังสือ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (South-East Asia) ว่า ราล์ฟ ฟิตช์ เดินบกไปยังเชียงใหม่ ตรงนี้แปลก ที่แหล่งค้นคว้าอื่น เช่นข้อมูลทั้งหลายในอินเทอร์เน็ต ไม่บอกไว้ จากเชียงใหม่ เขาเดินทาง ลงเรือ ไปมะละกา พ.ศ. 2131 คือก่อนสมเด็จพระนเรศวรฯ ครองราชย์สองปี

สรุปคือ ระหว่าง พ.ศ. 2127 – 2131 เขาอยู่แถวอินเดีย หงสาวดี เชียงใหม่ และมะละกา

แต่ช่วงนั้น เป็นช่วงที่เจ้าชายอยุธยาผู้ทรงพระนามว่าพระนเรศวร ทรงประกาศอิสรภาพ และเริ่มมีสงครามต่อเนื่องระหว่างพม่ากับไทยพม่ากำลังส่งกองทัพเข้ามาปราบกรุงศรีอยุธยา พม่ารบแล้วก็ถอยไป เชียงใหม่ ซึ่งเป็นเมืองขึ้นพม่า ก็ยกทัพเข้ามารบกับกองทัพอยุธยาสองรอบ ทั้งหงสาวดี เชียงใหม่ และอยุธยา กำลังสาละวนกับสงคราม รบพุ่งฆ่าฟันกันนัวเนีย!

วุ่นวายขนาดนั้น ราล์ฟ ฟิตช์ เดินทางอย่างไร? ถ้าออกจากเชียงใหม่ไปมะละกาโดยลงเรือจากอยุธยาก็ต้องผ่านเพชรบุรีด้วยแน่ ๆ

คนเพชรเห็นฝรั่งหนวดยาว ผ่านมาบ้างไหม? – สองปีก่อนพระนเรศวรทรงครองราชย์

error: ขอสงวนสิทธิ์ ในการคัดลอกบทความ !!